Nowy most w Głuchołazach otwarty. 11 mld zł na odbudowę po powodzi – lekcja dla Śląska
Rekordowe 365 milionów dla Głuchołaz – rządowa odpowiedź na kataklizm
Południowe województwa Polski we wrześniu 2024 roku zmagały się z jedną z najbardziej niszczycielskich powodzi w ostatnich dekadach. Najbardziej ucierpiały miejscowości w województwie opolskim i dolnośląskim, w tym Głuchołazy, gdzie zniszczeniu uległa główna przeprawa mostowa przez rzekę Biała Głuchołaska. Jak podkreślił premier Donald Tusk podczas uroczystego otwarcia nowej konstrukcji, bez masywnej pomocy państwa samorząd i mieszkańcy nie byliby w stanie samodzielnie udźwignąć skutków żywiołu. Rząd przeznaczył na odbudowę Głuchołaz aż 365 mln zł, a łączna pula wsparcia dla wszystkich poszkodowanych regionów wynosi 11 mld zł – największą w historii kwotę przeznaczoną na walkę ze skutkami klęski żywiołowej.
Nowy most, który zastąpił tymczasową przeprawę zbudowaną przez Rządową Agencję Rezerw Materiałowych i wojsko, na stałe łączy dwie części miasta oraz przywraca ciągłość drogi krajowej nr 40. To nie tylko udogodnienie komunikacyjne, ale i symbol determinacji władz w usuwaniu zniszczeń. Premier Tusk zaznaczył, że walka o most – początkowo przegrana, bo woda okazała się silniejsza – oraz dramat setek mieszkańców sprawiły, że pomoc dla terenów popowodziowych stała się absolutnym priorytetem.
Nowoczesna konstrukcja – wyższa, masywniejsza, bezpieczniejsza
Nowa przeprawa mostowa znacznie różni się od swojej poprzedniczki. Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński określił ją mianem „odbudowy plus”, podkreślając, że zastosowane rozwiązania są nowoczesne i odporne na wielką wodę. Konstrukcja została podniesiona o niemal metr w porównaniu ze starym „mostem Andrzeja”, a oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże poza umocnieniami wałów koryta rzeki. Dzięki temu obiekt jest w stanie wytrzymać ekstremalne zjawiska hydrologiczne.
„Most, który dziś otwieramy, jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę.”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Minister infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę na wielofunkcyjność inwestycji. Nowy most nie tylko usprawni codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu. Koszt budowy mostu wraz z całą niezbędną infrastrukturą techniczną wyniósł 65 mln zł. To część szerszego planu odbudowy Głuchołaz, który obejmuje również remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym – łącznie za prawie 50 mln zł.
„Takie miejscowości, jak Głuchołazy, zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa.”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Skala pomocy – liczby, które mówią same za siebie
Rządowe wsparcie po powodzi objęło szerokie spektrum działań. Poza bezpośrednimi inwestycjami infrastrukturalnymi, pomoc trafiła bezpośrednio do poszkodowanych rodzin. Ponad 1 mld zł wypłacono w formie zasiłków, z których skorzystało 62 tys. rodzin. Łącznie wdrożono prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na odbudowę infrastruktury komunalnej po wsparcie dla przedsiębiorców i rolników. Premier Donald Tusk podkreślił, że rząd „uparł się” przekazać maksymalną możliwą kwotę do Głuchołaz – ponad 360 mln zł – na pomoc doraźną oraz budowę mostu, szkoły, żłobka i pływalni miejskiej. Zapowiedział, że na tym pomoc się nie kończy, a szkody są jeszcze widoczne.
Wsparcie popłynęło również do innych mocno poszkodowanych miejscowości: Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego, Barda oraz wielu innych. Co istotne, ponad 6 mld zł z całej puli 11 mld zł stanowią środki pozyskane z Funduszy Europejskich, co pokazuje, jak istotne jest wykorzystanie unijnych źródeł finansowania w sytuacjach kryzysowych.
- 11 mld zł – łączna kwota pomocy rządowej dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią
- 365 mln zł – środki przeznaczone wyłącznie na odbudowę Głuchołaz
- 65 mln zł – koszt nowego mostu wraz z infrastrukturą techniczną
- 50 mln zł – planowane wydatki na remont mostu św. Wojciecha oraz tereny rekreacyjne i sportowe
- 1 mld zł – wartość zasiłków wypłaconych do 62 tys. rodzin
- 30 – liczba różnych instrumentów pomocowych uruchomionych przez państwo
- 6 mld zł – środki z Funduszy Europejskich w ramach całej pomocy
Co z powodziowym zabezpieczeniem w Mysłowicach? Lekcja z Głuchołaz
Mysłowice, położone nad rzeką Przemszą i Brynicą, doskonale wiedzą, jak groźna potrafi być woda. Choć kataklizm z września 2024 roku ominął nasze miasto, doświadczenia Głuchołaz są dla naszego regionu cenną lekcją. Lokalne władze od lat modernizują wały przeciwpowodziowe i przepusty, a ostatnie duże prace obejmowały przebudowę koryta Brynicy w rejonie ul. Kolejowej. W kontekście nowego mostu w Głuchołazach warto zwrócić uwagę na konieczność regularnego przeglądu i podnoszenia niskich przepraw mostowych w Mysłowicach – wiele z nich, jak choćby most na Przemszy przy granicy z Jaworznem, może wymagać modernizacji wzorem opolskiej inwestycji. Ponadto rządowy program odbudowy o wartości 11 mld zł pokazuje, że państwo jest gotowe ponieść ogromne koszty, aby zapobiec skutkom przyszłych powodzi. Dla samorządów takich jak Mysłowice oznacza to możliwość aplikowania o środki na prewencję, a nie tylko odbudowę.
Wicepremier, minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił, że dobra infrastruktura to nie tylko bezpieczeństwo, ale także atrakcyjność dla turystów i mieszkańców. W Mysłowicach, gdzie rozwija się turystyka rowerowa i rekreacja nad wodą, inwestycje w mosty i wały są równie istotne dla lokalnego rozwoju. Przykład Głuchołaz dowodzi, że szybka i zdecydowana reakcja rządu może przywrócić normalność w ciągu kilku miesięcy – o ile na czas przygotowane są projekty i procedury. Teraz przed samorządami w całym województwie śląskim stoi zadanie, by wyciągnąć wnioski i przygotować się na ekstremalne zjawiska pogodowe, które – jak ostrzegają klimatolodzy – będą występować coraz częściej.